معرفی کتاب
كشاورزان همواره در طول تاريخ با علفهاي هرز در مبارزه بودهاند و در اين راستا به پيشرفتهاي قابل ملاحظهاي نيز دست يافتهاند. بشر مبارزه با علفهاي هرز را از طريق دست و استفاده از حيوانات شروع نمود و در حال حاضر نيز عمدتا از طريق روشهاي مكانيكي و شيميايي اين راه را ادامه ميدهد. پيشرفتهاي بدست آمده براي مبارزه با علفهاي هرز همواره با پيشرفتهاي بشر در بكارگيري انرژيهاي مختلف همراه بوده است، به طوري كه بشر در اين مسير ابتدا از نيروي انساني و حيوانات اهلي استفاده نموده و به تدريج انرژيهاي فسيلي را جايگزين آنها كرده است.
در حال حاضر كشاورزان چهار روش براي مبارزه با علفهاي هرز در پيش دارند كه عبارتند ازروشهاي زراعي، مكانيكي، بيولوژيكي و شيميايي. از بين اين چهار گزينه، روش مبارزه شيميايي از همه رايج تر شده و امروزه افزايش وابستگي به علف كشها باعث بروز مشكلاتي مانند مقاومت علفهاي هرز به علف كش ها و آلودگي آبها و خاكها به سموم گرديده است.
پيامد هاي ناشي از مصرف بيرويه علفكشها محققان و كشاورزان را به فكر يافتن روشهاي جايگزين براي مقابله با اين مشكلات اندا خته و بدنبال آنند كه بدانند چكونه مي توان با حداقل اثرات سوء، علفهاي هرز را كنترل نمود. بسياري از محققان بر اين عقيدهاند كه براي پاسخ به اين سؤال در وهله اول بايد بين "مبارزه با علف هرز" و "مديريت علف هرز" تفاوت قائل شد. مبارزه با علفهاي هرز يعني استفاده از روشي كه به آساني بتوان آنها را از بين برد، ولي مديريت علفهاي هرز يعني اينكه قبول كنيم كه علف هرز نيز جزئي از سيستم است. بر اساس اين تفكر بايد تلاش كنيم تا علف هرز را در سيستم طبيعي مديريت نماييم.
مسيري كه در حال حاضر دنبال مي شود، مسير مبارزه با علفهاي هرز بوده واين از دستاوردهاي صنعت براي كشاورزي است. در اين روش تاكيد بر آن است كه چگونه مي توان با كمترين هزينه و در كمترين زمان علفهرز را از بين برد. اگر از اين روش استفاده كنيم، به سمت گسترش بيشتر علف كش هاي انتخابي و توليد گياهان مقاوم به علف كش پيش خواهيم رفت و به دنبال روشهايي براي تداوم تك كشتي خواهيم بود. به طور كلي اين روش مصرف محصولات شيميايي جديدتر و به دنبال آن مواجه شدن با مشكلات ونگرانيهاي جديدتر را در پي خواهد داشت.
روش جايگزين براي جلو گيري از مشكلات ناشي از مصرف بي رويه علف كشها و يا به عبارتي مبارزه با علفهاي هرز، روش مديريت علفهاي هرز است. در اين روش پايداري توليد، يعني حركت در جهت سود بيشتر و اثرات سوء كمتر، مد نظر است و بجاي مبارزه با علف هرز، بايد آن را مديريت نمود. در مديريت علفهاي هرز، هدف رسيدن به سود بلند مدت و هم جهت بودن با طبيعت است. در اين روش بايد ماهيت علف هرز را شناخت و آنرا مديريت نمود.
در روش مديريت علفهاي هرز، حداقل با چهار چالش مواجه خواهيم بود: 1) بايد اكولوژي علف هرز را بهتر بشناسيم. بدانيم اهميت گونه هاي علف هرز در مزرعه چيست، چرخه زندگي علفهاي هرز چگونه است و چگونه بايد آنها رامديريت كنيم، 2) در برنامه مديريتي به بيش از يك سال فكر كنيم، ياد بگيريم كه چشم انداز گسترده تري را ببينيم و سود را در يك دوره تناوبي ببنيم نه در يك سال زراعي، 3) دائماً در جستجوي روشهاي و مواد جديد باشيم و بهترين راهكارها و بهترين مواد را انتخاب كنيم و 4) بايد ديدگاه سيستماتيك پيدا كنيم.
با توجه به موارد فوق به نظر ميرسد كه آشنايي با اكولوژي علفهاي هرز از جمله موارديست كه براي مديريت علفهاي هرز و مهار بهتر آنها ضروريست. تا كنون در جهان كتابهاي متعددي در خصوص اكولوژي علفهايهرز انتشار يافته است. در ايران نيز دو كتاب در اين زمينه ترجمه و منشر شده است. كتاب حاضر كه توسط چند تن از متخصصان برجسته اكولوژي علفهاي هرز تاليف شده در نوع خود از كتاب هاي بي نظير است. چاپ اول اين كتاب قبلا با نام“ اكولوژي علفهايهرز” توسط يرخي از همين مترجمين در ايران ترجمه و چاپ شد و با استقبال خوبي از طرف علاقمندان به اين رشته مواجه گرديد. كمياب شدن كتاب مذكور در بازار و تجديد چاپ كتاب اصلي ما را بر آن داشت تا جديدترين نسخه آن را كه علاوه بر تغييرات اساسي، فصول جديدي نيز به آن اضافه شده است را ترجمه و در اختيار علاقمندان قرار دهيم. اين كتاب ميتواند براي براي دانشجويان رشته كارشناسي ارشد و دكتري علفهاي هرز به عنوان منبع درسي و براي ساير دانشجويان رشته كشاورزي نيز به عنوان كتاب كمكي مورد استفاده قرار گيرد.
فهرست مطالب
1- علفهاي هرز و علم علفهاي هرز
2- مباني اكولوژي علفهاي هرز
3- توارث و تكامل علفهاي هرز
4- جمعيت شناسي و پويايي علفهاي هرز
5- روابط علفهاي هرز و گياهان زراعي
6- جنبه هاي فيزيولوژيكي رقابت
7- انواع ديگر تداخل
8- روشهاي و ابزارهاي مديريت علفهاي هرز
9- مصرف و كاربرد علف كشها
10- نحوه عمل و سرنوشت علف كشها
11- كنترل علف هرز از منظر اجتماعي
پس نگاشت: علف هرز چيست؟
منابع
پيوست1
پيوست2