رئيس مستقل شوراي سازمان جهاني خواروبار و كشاورزي ملل متحد (فائو) گفت: ايران براي رسيدن به توسعه درازمدت بخش كشاورزي به سمت توليد محصولات با ارزش افزوده بيشتر حركت كند.
 
سيد محمد سعيد نوري نائيني كه براي نخستين بار ايران را به رياست شوراي فائو يعني بالاترين مقام تصميم گير اين سازمان رساند، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، افزود: طبق تحقيقي كه توسط فائو و توسط كارشناسان برجسته جهاني انجام گرفته است، ايران براي توسعه پايدار و درازمدت كشاورزي به سمت توليد محصولاتي كه داراي ارزش افزوده بيشتر مانند محصول باغي، دامي و شيلاتي هستند، تكيه كند.
استاد 64 ساله اقتصاد كشاورزي دانشگاه شهيد بهشتي افزود: تكيه بيش از حد بر توليد غلات، آنهم به هر قيمتي، سياست و استراتژي درستي نيست.
رئيس مستقل شوراي سازمان خوار و بار و كشاورزي ملل متحد، فائو گفت: اگر برنامه‌هاي خودكفايي توليد محصولات كشاورزي طبق گفته سياستگذاران كشاورزي ايران ، از طريق افزايش كارايي و افزايش توليد در واحد سطح باشد، اين ديدگاه منطقي است.
نوري نائيني تاكيد كرد: تا زماني كه از نظر فني، افزايش توليد بر مبناي رشد بهره‌وري باشد، ادامه اين روند هيچ نقص علمي ندارد.
رئيس شوراي فائو در مورد خودكفايي و مزيت نسبي توليد محصولات كشاورزي گفت: پاسخ به اين پرسش در ايران به دو گونه مطرح شده است، سياه و سفيد است. عده‌اي با تكيه بر اصول علمي رشته اقتصاد فقط بر مزيت نسبي تكيه مي‌كنند و بر اين اساس مي گويند ايران نبايد در توليد گندم و غلات خودكفا شود.
وي ادامه داد: ‌طبق مطالعه‌اي كه از جانب فائو در ايران انجام گرفت و نتيجه آن 2 سال قبل اعلام شد، توصيه به سمت كشت محصولات با ارزش افزوده بيشتر بود.
اين استاد اقتصاد كشاورزي،‌ رعايت تناوب در كشت را مهم دانست و گفت: اگر از يك زمين مرتب يك محصول مثل گندم برداشت شود، مواد مغذي خاك كاسته مي‌شود و آفات و بيماري در آن ظاهر مي‌شود و برخي متخصان مي‌گويند، ‌هم اكنون چنين شواهدي در كشاورزي ايران ظاهر شده است.
نوري نائيني تاكيد كرد: خودكفايي في نفسه هم به دلايل اقتصادي و سياسي در صورتي كه پايدار باشد و منجر به خسارت زيست محيطي نشود، از طريق كارايي بيشتر در عوامل توليد، امر بسيار پسنديده است.
وي افزود: توجه به خودكفايي اگر صرفا با يك ديدگاه سياسي و بدون توجه به پايداري توليد باشد، نه از نظر اقتصادي توجيه دارد و نه از نظر فني پايدار خواهد بود.
نوري نائيني در مورد ديدگاه سياسي كه خودكفايي در توليد به دليل مقابله با امكان تحريم مواد غذايي باشد، گفت: اين ديدگاه در دنياي امروز معتبر نيست، زيرا محصول گندم، دانه‌هاي روغني و جو كه بحث خودكفايي آن مطرح است، در حال حاضر به قدري در كشورهاي گوناگون توليد و صادر مي‌شود كه به هيچ روي امكان تباني سياسي و تحريم ندارد.
رئيس شوراي فائو در پاسخ به اين پرسش كه در شرايط كاهش ذخيره جهاني غلات چه مي‌شود، گفت: ذخاير جهاني غلات كم مي‌شود ولي اين كاهش عمدي است، زيرا هم اكنون 10 سال است كه قيمت غلات در جهان به خاطر افزايبش عرضه، سير كاهش دارد.
نوري نائيني ادامه داد: كاستن از ذخاير استراتژيك غلات در دنيا هنوز به حد 17 تا 18 درصد مصرف سالانه جهان كه سازمان خواروبار و كشاورزي ملل متحد تعريف كرده است، به حد خطرآفرين نرسيده است.
اين استاد ايراني اقتصاد كشاورزي گفت: بسياري از كشورهاي جهان به دليل روند كاهش قيمت غلات،‌ ديگر توليد نمي كنند و حتي كشاورزان آمريكا و اروپايي از دولت يارانه مي‌گيرند كه توليد غلات نكنند، برخلاف اين كه ما سوبسيد مي‌دهيم تا توليد صورت گيرد.
نوري نائيني گفت: در آمريكا معادل درآمد زمين از محل كشت غلات سوبسيد مي‌دهند كه كشاورز قسمتي از زمين خود را نكارد.
وي گفت: آمريكا با سياست خود قسمتي از گندم افزون بر نياز را به كشورهاي ديگر مانند هند درگذشته صادر مي‌كرد و نفوذ سياسي خود در آن كشورها را ثابت مي‌كرد، ولي در هند از زمان نخست وزيري ماهاتما گاندي، بعد از اين دريافت گندم را خواست قطع كردند و نتيجه سياست گاندي موجب خودكفايي هند در گندم شد و برعكس هندوستان به صادركنندگان گندم تبديل شد.
وي گفت:‌ هند با داشتن بيش از يك ميليارد نفر و مساحتي دو برابر ايران در حال حاضر سالانه 17 ميليون تن گندم صادر مي كند،‌همچنين عمده كشورهاي آسياي ميانه هم مازاد توليد گندم دارند، كشورهاي سنتي اروپايي، آمريكا و آرژانتين هم مازاد توليد دارند.
نوري نائيني گفت: ‌يك مصرف جديدي در سالهاي اخير براي غلات پيدا شده است كه همزمان با بالا رفتن قيمت نفت، توليد انرژي از كشاورزي به نام Bio-Energy است كه به مرحله توجيه اقتصادي هم رسيده است.
رئيس شوراي فائو گفت:‌ در برخي كشورها مانند آمريكاي جنوبي، برزيل و مكزيك و اروپاي شرقي با همكاري اروپاي غربي توليد انرژي از محصول كشاورزي اقدام شده است.
وي گفت:‌توليد انرژي از محصول كشاورزي هم با محيط زيست سازگار است و آلودگي كمتري دارد.
نوري نائيني گفت: به عنوان مثال از گندم و غلات يك نوع سوخت شبيه گازوئيل درست مي‌شود از شكر Diesel Fuel درست مي‌شود كه وارد چرخه صنعت شده و مقرون به صرفه است.
وي گفت: استفاده جديد از غلات براي توليد سوخت ممكن است، قيمت غلات را افزايش دهد.
وي گفت: ‌از طرفي چين در سال هاي اخير به دليل توليد داخلي واردات غلات را كاسته بود كه بر اساس پيش‌بيني‌ها در 7 تا 10 سال آينده ممكن است، دوباره واردكننده عمده گندم شود و اگر سالي 30 ميليون تن گندم وارد كند،‌ عامل افزايش قيمت گندم جهاني مي‌شود.
نوري نائيني خاطرنشان ساخت: بحث خودكفايي ظريف است كه هم بازارهاي جهاني، هم موارد فني و زيست محيطي بايد مدنظر قرار گيرد و اكنون صرف تصميم‌گيري بر اساس معيارهاي سياسي شايد زمان خود را از دست داده باشد.