گياهى است يك ساله به ارتفاع ۱۵ تا ۵۰ سانتى متر و بدون كرك كه به هنگام تازه بودن معطر است. برگ هاى گياه به رنگ سبز روشن و درخشان با بافتى نازك و ظريف بوده، پهنك برگ ها داراى بريدگى است كه در برگ هاى پائينى به صورت لب دار درمى آيد. كاسبرگ هاى گياه مشخص و نامساوى، گلبرگ ها سفيد يا صورتى فام و گلبرگ هاى بيرونى بزرگ تر و داراى دولوب عميق هستند. ميوه يا تخم گياه گشنيز كه به اشتباه دانه خوانده مى شود اندام دارويى اين گياه را تشكيل مى دهد. ميوه گياه ظاهرى تخم مرغى دارد و رنگ آن سبز مايل به زرد است كه در اثر خشك شدن به رنگ زرد مايل به قهوه اى درمى آيد. دوره رشد گياه گشنيز از آغاز رويش بذر تا پايان دوره گلدهى و تشكيل ميوه به شرايط اقليمى محل رويش بستگى دارد و مدت آن بين ۱۲۰ - ۸۰ روز است. گشنيز معمولا به صورت بهاره و پاييزه كشت مى شود. در كشت بهاره ميوه ها پس از كامل شدن در اواخر مردادماه تا اوايل شهريور مى رسند.گشنيز داراى اثرات ضداسپاسم و ضدنفخ بوده و از آن در پيشگيرى و كاهش دل پيچه استفاده مى شود. همچنين به عنوان عطر و طعم دهنده در صنايع غذايى مصرف دارد. در طب گذشته از گشنيز در رفع ناراحتى هاى گوارشى به عنوان ضدنفخ، اشتهاآور، مقوى معده و ضداسهال استفاده مى شده است. همچنين از آن در خوشبو كردن دهان و التيام زخم دهان استفاده مى شده است. از فرآورده هاى موجود در بازار مى توان به قرص سى-لاكس، پودر ملين، پودر كارميناتيف، پورد آنامين و پودر تخم گشنيز اشاره كرد. ماده متشكل اصلى ميوه گشنيز روغن فرار است. ميوه گشنيز در نقاط مختلف دنيا بين ۲/۰ تا ۶/۲ درصد روغن فرار دارد. عمده ترين تركيب موجود در روغن فرار گياه را د-لينالول يا كورياندرول تشكيل مى دهد.
منبع: روزنامه شرق